Educate a woman, you educate a nation

Dokter Kayuni, een van de drie artsen van het Ekwendeni Mission Hospital (CCAP), ontvangt ons in zijn kantoor. Hij vertelt dat in 1889 Schotse missionarissen naar Ekwendeni kwamen om er het evangelie, onderwijs en gezondheidszorg te brengen. In 1986 is het ziekenhuis gebouwd. De ‘doelgroep’ bestaat uit 74.000 mensen uit een gebied van 600 vierkante kilometer. Dokter Kayuni – call me Seke – is een Malawiaanse arts. Hij vertelt dat in de loop van de tijd veel van zijn collega’s naar het buitenland zijn vertrokken, omdat ze daar beter verdienen. Dit is een groot probleem voor de gezondheidszorg in Malawi. In het Ekwendeni Mission Hospital zie je dat ook: drie artsen op een heel ziekenhuis is natuurlijk niet veel.

Doodsoorzaak nummer 1 in het ziekenhuis is aids, vertelt Kayuni, op nummer 2 staat malaria. Hij vertelt ons hoe het verloop van aids gaat. De ziekte heeft vier stadia. Het verschilt per patiënt hoe lang hij over de verschillende stadia doet. Goede voeding is bijvoorbeeld erg belangrijk. Met medicijnen en goede voeding kan iemand met aids een vrij normaal leven leiden.
Kayuni laat ons zijn ziekenhuis zien, we mogen overal kijken: in de behandelkamer van de ‘polikliniek’, bij de operatieafdeling en op de mannen- en vrouwenzalen. Hier liggen patiënten gewoon door elkaar heen, qua ziekte. Het ziekenhuis heeft een grote afdeling voor verloskunde. We zien veel vrouwen die op het punt staan te bevallen, en Kayuni spreekt ze nog even moed in. Ook zien we veel pasgeboren baby’s, onder andere op de ‘kangaroe-afdeling’ (kind op je huid dragen) voor prematuurtjes. Daar ligt onder andere een piepkleine drieling, vlakbij een straalkachel, en met wollen mutsjes op. Schattig! Gelukkig heeft de moeder de kans gehad om deze kinderen in het ziekenhuis te krijgen, en om ze voorlopig hier te verzorgen.
Na afloop van ons bezoek aan het ziekenhuis, gaan we naar een dorp verderop, naar het Enukweni health centre and maternity unit. Hier worden moeders voor, tijdens en na de bevalling begeleid. Als de baby’s zes weken zijn en nog steeds zorg nodig hebben, zijn ze verder aangewezen op het ziekenhuis is Ekwendeni. In dit centre in Enukweni wordt ook marriage counseling gegeven. Vrijwilligers praten met echtparen over onder andere familyplanning. De vrijwilliger vertelde er tijdens deze counseling heel open over seksualiteit (ook met betrekking tot HIV/aids) gesproken wordt. In het openbaar ligt dat heel anders.
Ten slotte bezoeken we een groep LISAP community-vrijwilligers die zich bezighoudt met aidsvoorlichting en de zorg voor (aids)patiënten en aidswezen in de eigen gemeenschap. We worden hartelijk begroet met traditioneel gezang, en dat terwijl zij al zes uur op ons zaten te wachten!!! Dit was zelfs voor deze Afrikanen wel heel gortig… Foutje in de communicatie ;-) De verschillende werkgroepen (getraind door LISAP) vertelden ons van hun werk: homebased care (thuiszorg), wezenzorg, jeugdgroepen, etc. Het was mooi om te zien hoe een hele gemeenschap samenwerkt in de strijd tegen aids. Ook de chiefs van het dorp staan volledig achter deze aanpak: een voorwaarde voor het succes ervan. Het was bijzonder om te zien hoe de gemeenschap het aidsprobleem onder ogen ziet (We have aids, what’s next?), en ook inzicht heeft in de impact die de ziekte heeft op de gemeenschap: veel wezen (547), veel schooldrop-outs omdat niemand kinderen die wees zijn stimuleert, armoede door productievermindering, etc. Hoopgevend was te horen dat het aantal besmettingen sinds 2004 (13%) met 3-7% is verminderd. Volgens de vrijwilligers heeft deze daling onder andere te maken met gedragsverandering die zich dankzij voorlichting onder mannen en vrouwen aan het voltrekken is.
Ook hier zien we weer hoeveel werk vrouwen hier verzetten, en hoe sterk hun innerlijke drive is. Het zijn vooral vrouwen die iets bereiken. Eentje droeg een t-shirt met de tekst: Educate a woman, you educate a nation! Dat zou voor het aidsprobleem in Malawi misschien wel kunnen kloppen.
door Mathilde Schouwstra